Skóra spełnia ważną rolę w zachowaniu zdrowia dziecka. Stanowi jedną z płaszczyzn poznawania świata i, mimo swojej niedojrzałości, nie powinna przeszkadzać w jego harmonijnym rozwoju. Przez skórę organizm małego człowieka reguluje temperaturę ciała, chroni się przed wpływem niesprzyjających czynników zewnętrznych, zakażeniami i utratą wody.

Pod specjalnym nadzorem
Ze względu na swoją niedojrzałość (cieńsza niż skóra dorosłego człowieka, wyposażona w niewielką warstwę tkanki podskórnej), niewielką aktywność gruczołów łojowych i potowych, odczyn zbliżony do obojętnego oraz nie w pełni rozwinięty układ odpornościowy, skóra noworodka i niemowlęcia jest delikatna, wrażliwa, podatna na urazy i zakażenia. Dlatego też wymaga naszej specjalnej troski i pielęgnacji.

Główni sprawcy
Dojrzewająca do 3 roku życia dziecka skóra narażona jest między innymi na odparzenia, do których przyczynia się: stan podwyższonej wilgotności i uszkodzenie skóry, brak dostępu powietrza, drażniące działanie moczu i kału. Zgodnie z definicją, „odparzenie” to podrażnienie powstałe na skutek nieprawidłowej pielęgnacji.

Idealne warunki
Okolica pośladków, otulona pieluszką prawie non-stop, to obszar skóry najczęściej narażony na wystąpienie podrażnienia. Może ono pojawić się również w każdym miejscu, gdzie skóra styka się ze skórą. Zwiększone ucieplenie i brak dostępu powietrza to raj dla rozwoju reakcji zapalnej i bakterii. Odparzenie początkowo manifestuje się zaczerwienieniem skóry, potem zwiększa się intensywność koloru na bardziej czerwony, następnie skóra marszczy się, pojawiają się drobne krostki, szorstkość, swędzenie, pieczenie, bolesność a nawet rany.

Co robić, gdy już jest za późno?
Jeśli zaobserwujemy symptomy podrażnienia skóry reagujmy natychmiast, ponieważ dziecko na pewno odczuwa dyskomfort, może być rozdrażnione, płaczliwe i niespokojne. Zaczynamy od umycia zmienionego fragmentu skóry (najlepiej czystą wodą bez środków myjących, aby dodatkowo nie podrażniać), osuszamy punktowo, nie wycieramy, gdyż w tym stanie skóra podatna jest na uszkodzenia mechaniczne (w czasie pocierania). Używamy jednorazowych ręczników lub chusteczek, nie pozostawiamy najmniejszych śladów wilgoci, ponieważ sprzyja ona rozwojowi reakcji zapalnej i zakażenia. Po dokładnym osuszeniu nakładamy cienką warstwę środka pielęgnacyjno-leczniczego przyspieszającego gojenie, łagodzącego ból, działającego przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie.

Ratunek dla pupy
Kiedy zmiany dotyczą pośladków często je wietrzymy (zapewniamy dostęp powietrza, obniżamy nadmierne ucieplenie i nawilżenie skóry prowadzące do maceracji naskórka) i regularnie zmieniamy pieluszki, przed każdym karmieniem i zawsze po zrobieniu kupki (dla wyeliminowania drażniącego działania enzymów trawiennych zawartych w kale i moczu oraz bakterii, mogących spowodować zakażenie). Zmieniona skóra może wymagać zastosowania kąpieli leczniczej np. z krochmalu łagodzącego podrażnienia (2 płaskie łyżki mąki ziemniaczanej rozrobić w kubeczku z zimną wodą, następnie wlać do garnuszka z wrzątkiem i wymieszać, kiedy otrzymamy konsystencję rzadkiego kisielu wlewamy do wanienki) lub roztworu nadmanganianu potasu działającego wysuszająco i odkażająco (kilka kryształków rozpuścić w wodzie do uzyskania bladoróżowego koloru).
Samodzielnie radzimy sobie z podrażnieniami przez 2 – 3 doby, jeżeli nie uzyskujemy poprawy udajemy się do lekarza. Sytuacja może się wymknąć spod naszej kontroli, kiedy pojawiają się pęcherzyki wypełnione treścią ropną, zmiany rozprzestrzeniają się, skóra wygląda jak oparzona a u dziecka pojawia się gorączka.

Latem pupa maleństwa schowana przed słońcem w pieluszce, a i tak skóra zostaje uszkodzona. To nie poparzenia słoneczne, ale odparzenia pieluszkowe. W upalne dni o odparzenia nie trudno. Należy więc stosować odpowiednie kosmetyki do pielęgnacji niezamykające dopływu powietrza do skóry, a przede wszystkim nie przegrzewać dziecko. Poza tym należy często zmieniać pieluszkę, a może i warto czasem nie ubierać pieluszki?

Postaw na naturę!
Wśród sposobów mam na unikanie (lub nawet łagodzenie) odparzeń często pojawia się temat pieluszek wielorazowych. Wiele rodziców docenia fakt naturalnych materiałów użytych do ich produkcji, które lepiej niż jednorazówki przepuszczają powietrze, pozwalając delikatnej, podrażnionej skórze oddychać. Dzięki temu małej pupie nie jest za ciepło, a częsta zmiana pieluszki pozwala unikać zbyt długiego kontaktu skóry z moczem czy kałem.

Zasady, którymi powinniśmy się kierować, prawidłowo pielęgnując dziecko:
– zapewnienie skórze dziecka idealnej czystości,
– zapewnienie skórze właściwego nawilżenia,
– minimalizacja otarć,
– unikanie narażenia na kontakt z czynnikami drażniącymi np.: moczem lub środkami używanymi do mycia i prania,
– nieprzegrzewanie tj. dobór właściwego ubioru dziecka do temperatury otoczenia,
– utrzymywanie odpowiedniej temperatury pomieszczeń, w których przebywa
– dziecko – powinna ona oscylować w granicach 22o C,
– karmienie naturalne (piersią lub pokarmem odciągniętym z piersi i podanym butelką, gdyż dzieci karmione naturalnie radzą sobie z dolegliwościami spowodowanymi podrażnieniem lepiej).

Tekst: mgr położnictwa Ewa Jatczak

Share Button