Żelazo jest jednym z najważniejszych składników mineralnych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział w procesie prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny, warunkując prawidłowy transport tlenu w organizmie.

Groźne niedobory

thinkstockphotos-177793182Niedobór żelaza w diecie kobiety ciężarnej może mieć poważne skutki zdrowotne, najważniejsze z nich to: niedokrwistość z niedoboru żelaza (anemia) u matki i dziecka oraz wcześniactwo. Anemia wynikająca z niedoboru żelaza w ciąży zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu oraz wystąpienia niskiej masy urodzeniowej u dzieci. Niedobór żelaza podczas karmienia piersią z kolei może spowodować ograniczenia w rozwoju psychomotorycznym malucha. Dzieci matek z niedokrwistością mają również zwiększoną skłonność do anemii i zmniejszoną odporność.

Suplementować?

Szczególnymi grupami ryzyka, które wymagają suplementacji żelazem aż do 12 miesiąca życia, bez względu na to jakie mają aktualne wyniki badań krwi są: dzieci urodzone przedwcześnie, dzieci z małą masą urodzeniową (2000–2500 g), dzieci z ciąż mnogich, dzieci mam z niedokrwistością oraz dzieci narażone na straty krwi w okresie okołoporodowym. Taka suplementacja uzupełnia niskie zapasy z życia płodowego i nie dopuszcza do rozwoju niedokrwistości.

Ważne dawki

innoferbaby_50ml_wizual_kartonik_10-08-2016_fltn-3Warto pamiętać, że w najbardziej wrażliwych grupach pacjentów, jakimi są niemowlęta i dzieci żelazo powinno być podawane w ściśle określonych dawkach dostosowanych do masy ciała. Zarówno Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP), Europejskie Stowarzyszenie Gastroenterologii Pediatrycznej, Hepatologii i Żywienia (ESPGHAN), jak i polskie zalecenia rekomendują podaż żelaza w dawkach:
– profilaktycznych – 1-2 mg Fe/kg masy ciała/dobę
– leczniczych – 4-6 mg Fe/kg masy ciała/dobę.

Nie przesadzaj z ilością

Należy zwrócić uwagę, że żelazo jest pierwiastkiem toksycznym i podawane z preparatami farmaceutycznymi w nadmiarze może poważnie zaszkodzić. W trakcie terapii wystąpić może podrażnienie błony śluzowej żołądka objawiające się bólem brzucha i wymiotami. Z kolei długotrwałe podawanie żelaza w dawkach przekraczających możliwości organizmu do jego wchłonięcia może wiązać się z powstawaniem wolnych rodników i uszkodzeniami wielu narządów. Ryzyko powstania takiego nadmiaru zwiększa się w skutek podawania dawki niedostosowanej do masy ciała pacjenta lub podawania formy żelaza o niskiej biodostępności. Aktualnie najbezpieczniejszą formą żelaza na rynku jest żelazo elementarne.

Witaminowe Wspomagacze

innofer-wizual-kartonik_26-03-2015-2Aby zwiększyć skuteczność suplementacji żelaza warto ją wspomóc witaminami. Szczególną grupą są tzw. witaminy krwiotwórcze, które wspomagają przemiany żelaza i jego efektywne wykorzystanie do produkcji czerwonych krwinek. Należą do nich między innymi:
– witamina B6 – niezbędna do powstania hemoglobiny;
– witamina B9, inaczej kwas foliowy – bierze udział w procesach krwiotwórczych i podziałach komórkowych. Należy jednak zwrócić uwagę, że w niektórych przypadkach zasadnym jest przyjmowanie witaminy B9 w jej aktywnej biologicznie formie w postaci 5-metylo-4-hydrofolianu (5-MTHF). Syntetyczny kwas foliowy wymaga bowiem przekształcenia do formy aktywnej za pomocą specjalnego enzymu, którego działanie wg badań może być upośledzone u większości populacji kobiet w Polsce;
– witamina B12 – reguluje produkcje czerwonych krwinek.

Konsultacje: Klaudia Wiśniewska, dietetyk kliniczny, absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, współpracownik Instytutu Zdrowego Żywienia i Dietetyki Klinicznej „Sanvita” oraz Instytutu Profilaktyki Zdrowia Dzieci i Niemowląt. Autorka publikacji naukowych i popularnych.

Share Button