Masło mango, shea czy parafina – co naprawdę natłuszcza skórę dziecka?

Wszystkie trzy natłuszczają skórę dziecka i ograniczają utratę wody, ale robią to w inny sposób i zostawiają na niej co innego. Parafina tworzy warstwę ochronną, a masła roślinne oprócz tego dostarczają skórze kwasów tłuszczowych. Która opcja jest lepsza dla twojego dziecka, zależy od tego, czego potrzebuje jego skóra, i od całej formuły kosmetyku, a nie od jednego składnika.

Czym różni się natłuszczanie od nawilżania skóry dziecka?

Natłuszczanie to dostarczanie skórze tłuszczów, które ograniczają odparowanie wody i uzupełniają lipidy w naskórku, a nawilżanie to wiązanie wody w warstwie rogowej przez humektanty, np. glicerynę czy mocznik. Skóra dziecka potrzebuje obu. Humektanty bez tłuszczów nie utrzymają wody długo, bo bez ochronnej warstwy szybko odparuje. Same tłuszcze z kolei zatrzymują wodę, której w naskórku już jest mało.

U dziecka ma to szczególne znaczenie. Warstwa rogowa niemowlęcia jest o około 30% cieńsza niż u dorosłego, a bariera hydrolipidowa dojrzewa jeszcze przez pierwsze lata życia. Bariera hydrolipidowa to cienka warstwa na powierzchni skóry, która trzyma wodę w środku, a czynniki drażniące na zewnątrz. Skóra dziecka szybciej traci przez nią wodę i łatwiej się przesusza, zwłaszcza gdy ma skłonność do AZS.

Dobrze dobrany emolient do skóry dziecka:
• ogranicza przeznaskórkową utratę wody (TEWL),
• uzupełnia lipidy w warstwie rogowej,
• zmiękcza naskórek i zmniejsza łuszczenie,
• chroni skórę przed wiatrem, mrozem i suchym powietrzem.

Parafina, masło shea i masło mango spełniają te zadania w różnym zakresie, a różnica zaczyna się od tego, czym chemicznie są.

Parafina w kosmetykach dziecięcych – jak działa okluzja?

Parafina tworzy na powierzchni skóry warstwę, która bardzo skutecznie ogranicza odparowanie wody. To oczyszczona mieszanina węglowodorów nasyconych pozyskiwana z ropy naftowej. W składzie INCI znajdziesz ją jako Paraffinum Liquidum albo Mineral Oil (olej parafinowy), a jej półstałą postacią jest wazelina, czyli Petrolatum. Jest chemicznie obojętna i rzadko uczula, dlatego od dziesięcioleci jest bazą wielu klasycznych emolientów aptecznych.

Wazelina nie działa wyłącznie na powierzchni. Badania pokazały, że wnika w górne warstwy rogowe i przyspiesza odbudowę uszkodzonej bariery. Parafina i wazelina nie dostarczają jednak skórze kwasów tłuszczowych, fitosteroli ani witamin, bo ich nie zawierają. Działają więc głównie jak ochronna warstwa: zatrzymują wodę, którą skóra ma, ale nie uzupełniają lipidów, których jej brakuje. To jeden z powodów, dla których część rodziców szuka emolientów opartych na masłach roślinnych, które łączą oba zadania.

Masło shea – tradycyjny emolient roślinny i jego właściwości

Masło shea natłuszcza skórę, tworzy na niej warstwę okluzyjną i dostarcza jej kwasów tłuszczowych. Nazywane też masłem karité, pozyskuje się je z nasion drzewa masłowego (Vitellaria paradoxa), które rośnie w Afryce Subsaharyjskiej. W temperaturze pokojowej jest stałe, gęste i niekiedy lekko grudkowate, a w kontakcie z ciepłą skórą mięknie.

Masło shea składa się głównie z kwasu stearynowego i oleinowego, z mniejszym udziałem kwasu linolowego. Wyróżnia je duża frakcja niezmydlająca, czyli część, która nie jest tłuszczem w ścisłym znaczeniu. Należą do niej m.in. fitosterole, alkohole triterpenowe, estry kwasu cynamonowego i witamina E. W opisach masła shea często pojawia się też „witamina F”. To dawna nazwa niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, głównie linolowego, a nie osobna witamina.

Nierafinowane masło shea ma naturalny, kremowy lub lekko żółtawy kolor i wyczuwalny orzechowy zapach. Rafinacja usuwa zapach i barwę, ale razem z nimi część składników frakcji niezmydlającej. Mimo pochodzenia z orzecha masło shea rzadko uczula: w badanych próbkach nie wykryto białek wiążących przeciwciała IgE, które odpowiadają za alergię na orzechy.

Nierafinowane masło mango – inne podejście do natłuszczania skóry

Nierafinowane masło mango natłuszcza skórę, ogranicza utratę wody i dostarcza jej kwasów tłuszczowych, podobnie jak masło shea. Otrzymuje się je z pestek owoców mango (Mangifera indica). Jego profil kwasów tłuszczowych jest zbliżony do masła shea: dominują kwas stearynowy i oleinowy, a kwasu linolowego jest mniej. Jest stałe w temperaturze pokojowej, ale miększe od masła kakaowego, które jest twarde i kruche, i topi się w kontakcie ze skórą. Nierafinowane zachowuje naturalny skład, w tym fitosterole i tokoferole, a rafinowane masło mango jest bardziej neutralne w zapachu i kolorze, za to uboższe w te składniki.

Nierafinowane masło mango jest podstawą formuł Mangomica, polskiej marki emolientów do skóry suchej, wrażliwej i atopowej. Wybór tego surowca nie wynikał z przekonania, że inne są złe.

„Kiedy zaczęłam analizować składy kosmetyków dla mojej córki, zauważyłam, jak często powtarzają się w nich te same surowce. Nie twierdzę, że masło shea czy parafina są złymi składnikami – mają swoje właściwości i zastosowania. Ja jednak chciałam poszukać czegoś innego. Tak trafiłam na nierafinowane masło mango, które zainteresowało mnie swoim profilem lipidowym, właściwościami emoliencyjnymi i możliwościami wykorzystania w pielęgnacji suchej skóry. Oczywiście samo masło nie decyduje o tym, jak kosmetyk będzie się wchłaniał czy jakie pozostawi odczucie – liczy się cała receptura. Dlatego zależało mi, żeby stworzyć produkty, które będą nie tylko skutecznie wspierały pielęgnację, ale też były po prostu przyjemne w codziennym stosowaniu.”

Karolina Zwierzchowska-Charążka, założycielka Mangomica, mama, której osobiste doświadczenia z problemami skórnymi dziecka zainspirowały powstanie Mangomica

Tak powstał hipoalergiczny balsam dla dzieci Mangomica, czyli Emolient dla dzieci regenerująco-kojący, do stosowania od 1. miesiąca życia. Oprócz masła mango zawiera inne masła i oleje roślinne i nie ma substancji zapachowych. Balsam ma Pozytywną Opinię Instytutu Matki i Dziecka z oceną 5.0. W opinii wskazano m.in., że spełnia wszystkie kryteria dobrego emolientu, a jego atutem jest bardzo dobry skład oparty na naturalnych składnikach.

Skoro oba masła mają podobny profil kwasów tłuszczowych, najwięcej mówi zestawienie wszystkich trzech składników obok siebie.

Porównanie właściwości: masło mango, masło shea i parafina

Masło mango i masło shea natłuszczają skórę i dostarczają jej kwasów tłuszczowych, a parafina natłuszcza i zatrzymuje wodę, ale lipidów skórze nie daje.

Żaden z tych składników nie decyduje sam o tym, jak emolient sprawdzi się na skórze dziecka. Liczy się, z czym go połączono: czy w formule są humektanty, inne oleje i masła, substancje zapachowe, i jak kosmetyk się rozsmarowuje. Wybór emolientu do pielęgnacji skóry suchej zależy więc od celu: jeśli chodzi głównie o ochronę przed wiatrem i mrozem, wystarczy warstwa okluzyjna, a jeśli skóra jest stale sucha albo atopowa, warto, żeby emolient dostarczał też lipidów.

Nawet najlepiej dobrany emolient działa jednak tylko wtedy, gdy trafia na skórę we właściwym momencie.

Jak prawidłowo natłuszczać skórę dziecka na co dzień?

Emolient nakładaj na całe ciało dziecka zaraz po kąpieli, w ciągu około 3 minut, na lekko wilgotną skórę, i powtarzaj to w ciągu dnia, gdy skóra znów robi się sucha. Wilgotna skóra ma w warstwie rogowej więcej wody, a emolient nałożony od razu ogranicza jej odparowanie. Skórę osuszaj, przykładając ręcznik, a nie pocierając.

• Nakładaj emolient czystymi dłońmi, zgodnie z kierunkiem wzrostu włosków.
• Używaj go tyle, żeby pokryć całą skórę, także tam, gdzie nie widać przesuszenia.
• Smaruj co najmniej dwa razy dziennie, a przy skórze suchej i atopowej częściej.
• Smaruj częściej w sezonie grzewczym i przy mroźnej, wietrznej pogodzie.

Zanim kupisz kolejny emolient, przeczytaj początek składu INCI: składniki podaje się od tego, którego jest najwięcej, więc pierwsze pozycje powiedzą ci, czy formuła opiera się na parafinie, czy na masłach i olejach roślinnych.

Bibliografia
• Stamatas G.N., Nikolovski J., Luedtke M.A. et al., Infant skin microstructure assessed in vivo differs from adult skin in organization and at the cellular level, „Pediatric Dermatology”, 2010, 27(2), s. 125-131.
• Ghadially R., Halkier-Sorensen L., Elias P.M., Effects of petrolatum on stratum corneum structure and function, „Journal of the American Academy of Dermatology”, 1992, 26(3 Pt 2), s. 387-396.
• Honfo F.G., Akissoe N., Linnemann A.R. et al., Nutritional composition of shea products and chemical properties of shea butter: a review, „Critical Reviews in Food Science and Nutrition”, 2014, 54(5), s. 673-686.
• Chawla K.K., Bencharitiwong R., Ayuso R. et al., Shea butter contains no IgE-binding soluble proteins, „Journal of Allergy and Clinical Immunology”, 2011, 127(3), s. 680-682.
• Jahurul M.H.A., Zaidul I.S.M., Ghafoor K. et al., Mango (Mangifera indica L.) by-products and their valuable components: A review, „Food Chemistry”, 2015, 183, s. 173-180.
• Purnamawati S., Indrastuti N., Danarti R., Saefudin T., The role of moisturizers in addressing various kinds of dermatitis: a review, „Clinical Medicine & Research”, 2017, 15(3-4), s. 75-87.
• Eichenfield L.F., Tom W.L., Berger T.G. et al., Guidelines of care for the management of atopic dermatitis: section 2. Management and treatment of atopic dermatitis with topical therapies, „Journal of the American Academy of Dermatology”, 2014, 71(1), s. 116-132.
• Nowicki R.J., Trzeciak M., Kaczmarski M. et al., Atopic dermatitis. Interdisciplinary diagnostic and therapeutic recommendations of the Polish Dermatological Society, Polish Society of Allergology, Polish Pediatric Society and Polish Society of Family Medicine. Part I. Prophylaxis, topical treatment and diagnostic procedures, „Postępy Dermatologii i Alergologii”, 2020, 37(1), s. 1-10.
• Instytut Matki i Dziecka, Pozytywna Opinia: Mangomica hipoalergiczny balsam dla dzieci, epozytywnaopinia.pl.

Współpraca reklamowa