Dzieci chorują na grypę trzy razy częściej, niż dorośli i są szczególnie narażone na ciężki przebieg choroby, ale także na rozwój powikłań pogrypowych.1 Warto zwrócić uwagę, że okresem wzmożonej zachorowalności na grypę jest wiosna. Jak pokazują najnowsze dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego w dniach od 8 do 15 kwietnia 2022 r. zarejestrowano w Polsce ogółem 120.649 zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę. Tak wysoki wskaźnik zachorowalności pokazuje, jak ważne są szczepienia przeciwko grypie. Pomimo wykazanej skuteczności szczepień przeciwko grypie, jak wykazują szacunki Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy w grupie wiekowej 0-4 zaszczepionych zostało jedynie 2,8% dzieci, natomiast w grupie wiekowej 5-14 około 2,6%, to prawie tak niewiele jak w poprzednim sezonie.

„W ramach trwającego Światowego Tygodnia Szczepień, zwracam uwagę, że obecnie mamy do czynienia ze wzrostem zachorowań na grypę wśród dzieci. Z pewnością przyczynił się do tego niski poziom zaszczepialności najmłodszych w Polsce. Warto zaplanować już dziś szeroką edukację rodziców w kolejnym sezonie szczepiennym, tak by uniknąć gwałtownych wzrostów zachorowań wśród najmłodszych prowadzących do wysokiej absencji szkolnej.“ – podkreśla dr hab. Ernest Kuchar z Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy.

Czy moje dziecko ma grypę?

Grypa to niebezpieczna choroba, która w okresie dziecięcym wiąże się z wysokim ryzykiem ciężkiego przebiegu. U dzieci może powodować różne dolegliwości, takie jak: gorączkę, kaszel, zatkany noc, ból gardła czy mięśni. Z uwagi na nie w pełni rozwinięty układ odpornościowy dzieci są narażone nie tylko na zachorowanie, ale także na groźne powikłania pogrypowe, takie jak: zapalenie ucha środkowego, zapalenie płuc, zapalenie zatok obocznych nosa, drgawki gorączkowe i inne. Wirus grypy nie wybiera i atakuje także przewlekle chore dzieci. Bardzo często rodzice mylą przeziębienie z grypą. Warto pamiętać, że to pierwsze ma przebieg łagodny, i zwykle nie powoduje rozwoju powikłań u dzieci zdrowych. W przypadku sezonowej grypy, problem jest znacznie poważniejszy. Objawy na pierwszy rzut oka mogą wygląda

podobnie jak w przypadku przeziębienia, jednak przebieg jest cięższy, a ryzyko powikłań i konieczności hospitalizacji duże. Najskuteczniejszą sposobem zapobiegania grypie są szczepienia ochronne, które stanowią niezbędny element opieki zdrowotnej nad najmłodszą populacją.

Dlaczego warto szczepić dzieci przeciwko grypie?

Szczepienia dzieci przeciwko grypie rekomendowane są przez lekarzy pediatrów, jako jedna z najważniejszych metod profilaktyki i najskuteczniejszych metod ochrony przed ciężkimi powikłaniami. Dlaczego jeszcze warto szczepić dzieci?

  • dzieci uważane są za rezerwuar wirusów grypy, odgrywając kluczową rolę w transmisji wirusa grypy w środowisku, a w konsekwencji powstawaniu epidemii,

  • dzieci nie mają w pełni rozwiniętego układu odpornościowego,

  • zaszczepienie 420 dzieci chroni jednego dorosłego przed zgonem z powodu grypy2,

  • u dzieci mogą rozwinąć się poważne powikłania pogrypowe jak zapalenie ucha środkowego, zapalenie płuc, zapalenie zatok obocznych nosa, drgawki gorączkowe i inne,

  • 20 – 30 % dzieci vs 5-10% dorosłych w każdym sezonie choruje na grypę (szacunki WHO) 3,

  • szczepienia przeciwko grypie chronią nie tylko zaszczepionych, ale także pośrednio bliskich: młodsze rodzeństwo, rodziców oraz należących do grupy ryzyka seniorów,

Najczęstsze obawy rodziców związane ze szczepieniem przeciwko grypie.

Najczęstsze obawy rodziców przed szczepieniami swoich dzieci, to przekonanie o braku skuteczności szczepionek, brak rekomendacji ze strony lekarzy, przekonanie o braku różnicy między przeziębieniem a grypą, czy zwyczajny lęk przed igłą u najmłodszych. Należy jednak podkreślić, że na rynku dostępna jest szczepionka donosowa dla dzieci, która jest w 50% refundowana w grupie wiekowej 2 lat – 5 lat. Szczepionka donosowa, jak i domięśniowa mają podobną skuteczność. Obie szczepionki są bezpieczne i pomimo popularnej opinii nie wywołują zachorowań na grypę. Szczepienia dzieci są skutecznym elementem ochrony zarówno samych dzieci, jak i innych członków rodziny są ważne zarówno pod kątem epidemicznym oraz ekonomicznym. Dzieci stanowią bowiem największy przekaźnik wirusów i bakterii. Choroba często wiąże się z absencją rodziców w pracy, a także nieobecnością dzieci w szkole. Jak wykazują badania na każde 100 zarażonych dzieci poniżej 3 r.ż. przypada 195 dni absencji w pracy rodziców4. W przypadku nieobecności w pracy rozwiązaniem problemu pozostaje uzyskanie zwolnienia lekarskiego na okres choroby. Większym problemem związanym z absencją pozostaje kwestia nadrobienia materiału z zajęć edukacyjnych w szkołach.

Od jakiego wieku można szczepić dzieci przeciwko grypie?

Szczepienia przeciw grypie dla dzieci są powszechnie rekomendowane na całym świecie. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca je jako priorytetowe w wieku 6-59 m.ż.5, a Amerykański Komitet Doradczy ds. Szczepień Ochronnych zaleca wykonywanie corocznych szczepień przeciw grypie wszystkim osobom od 6 m.ż. Powszechne szczepienia przeciw grypie są również zawarte w polskim Programie Szczepień Ochronnych i w związku z przesłankami epidemiologicznymi rekomendowane są już dla dzieci od ukończenia 6 m.ż. do ukończenia 18 r.ż., ze szczególnym uwzględnieniem dzieci w wieku 6-60 m.ż.6

1 World Health Organization. Biologicals. Influenza. November 2017. https://www.who.int/biologicals/vaccines/influenza/en/ (data dostępu 16.07.2019r.)

2 Heikkenen et al. Ped Infect Dis J, 2013, Heinonen et al. Lancet Infect Dis 2011

3 World Health Organization. Influenza. Vaccines.WHO position paper. Wkly Epidemiol Rec, 2005, 80 (33).279-7

4 Heikkinen T. i wsp., Burden of influenza in children in the community, J Infect Dis. 2004 Oct 15;190(8):1369-73.

5 Centers for Disease Control and Prevention, https://www.cdc.gov/flu/highrisk/children.htm

6 Grohskopf L.A., Sokolow L.Z., Broder K.R., Walter E.B., Fry A.M., Jernigan D.B., Prevention and Control of Seasonal Influenza with Vaccines: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices-United States, 2018-19 Influenza Season. MMWR Recomm Rep. 2018;67(3):1-20